C-Power: Young Citizens for Circular

Sustainable Development Goal(s): Sustainable Cities and CommunitiesResponsible ConsumptionPartnerships for the goals

Hoe inclusief is de circulaire economie in Vlaanderen? Waarom zien we meestal blanke hoogopgeleide jonge mensen met al een zeker idee over duurzaamheid op workshops en bootcamps rond circulaire economie? Hoe kan de circulaire economie interessant zijn voor iedere burger?

Met het project C-Power geeft het Platform voor de Samenlevingsdienst  twee groepen van jongeren de kans om eerst concreet kennis te maken met circulaire economie en daarna al brainstormend de toekomst mee vorm te geven. Het Platform voor de Samenlevingsdienst is een Belgische vzw die meer dan 300 organisaties verenigt rond één gezamenlijke doelstelling: de invoering van een samenlevingsdienst. De samenlevingsdienst is een programma dat jongeren tussen 18 en 25 jaar de kans biedt om zich minstens een half jaar lang voltijds in te zetten voor een solidair project, aangevuld met een vormingsaanbod rond burgerschapsthema's. Hiervoor ontvangen de jongeren een symbolische vergoeding, een verzekering en een officiële erkenning.

Sociale dimensie van circulaire economie

Circulaire economie is nog vrij onbekend als toetssteen binnen het Platform. Met het project C-Power wil het Platform de sociale dimensie van circulaire economie verder ontwikkelen en onderzoeken. “Sociale dimensie” wijst op de betrokkenheid van diverse, minder evidente doelgroepen zoals jongeren of kansarmen. Voor het project C-Power zijn jongeren de drijvende kracht. Vanuit hun eigen leefwereld en onder impuls en coaching van academici zoals Generation T lid Wendy Wuyts, circulaire pioniers en de pedagogische begeleiders van het Platform verkennen ze de vele facetten van circulaire economie en gaan ze er zelf mee aan de slag. Ze laten zich inspireren, doen kennis op en inspireren op hun beurt andere jongeren. Samen zorgen ze voor C-power (waarbij de C voor Circular én voor Citizen staat).

Eerste workshop, eerste reflecties

Op vrijdag 15 februari organiseerde het Platform in samenwerking met Green Office van de Katholieke Universiteit Leuven  een eerste workshop in STELPLAATS Leuven. Tijdens deze workshop werden 14 jongeren ingewijd in de wondere wereld van circulaire economie en in het leven zonder verspilling. De groep jongeren was zeer divers: van student productontwikkeling tot jongeren die nog maar pas in België zijn.

Geen droge powerpoints, wel interactieve, ludieke en visuele methodes zoals een “circulair ganzenbord”, Mentimeter en “follow the things”.Tijdens de lunchpauze maakten de jongeren heerlijke rode bietensoep, salades en hummus van voedselafval.

"Ook al hebben Vito en andere instanties reeds een bordspel ontworpen, is dat meestal toch voor mensen met een zekere achtergrond in de circulaire economie. Daarom hebben we zelf een spel ontwikkeld waar iedereen iets van kan leren en waarvoor je geen PhD circulaire economie nodig hebt. De impact van deze keuze werd zichtbaar wanneer we op het einde via Mentimeter vroegen wat ze onthouden hadden over de circulaire economie, en wat ze interessant en minder goed vonden.

Voor mij was het zeer boeiend om te werken met een multiculturele groep van enthousiaste jongeren (en ook wel iets minder enthousiaste jongeren die “op zoek zijn”), met verschillende achtergronden en te zien hoe die samen en van elkaar leren."

Individuele keuzes en schuldgevoelens versus politieke limieten

Een leerervaring die Wendy nu al kan delen, is haar eigen reflectie bij de reacties van de jongeren tijdens en na het spelen van het ganzenbord.

"Dit spel gaat vooral over keuzes die burgers kunnen nemen om hun leven duurzamer of “meer circulair” te maken. In onze maatschappij worden we vaker op onze individuele verantwoordelijkheden gewezen, terwijl dat misschien niet de oplossing is? Dat arsenaal aan keuzes dat we aanreiken, gaat ook gepaard met het ontwikkelen van schuldgevoelens bij individuen.

“Als je zo niet eet of teveel het vliegtuig neemt, dan ben je niet duurzaam”. Ik denk dat de meesten die schuldgevoelens wel herkennen. Vaak heb ik de jongeren tijdens de workshop horen “grappen” dat ze beter minder eten, aarde eten, of gewoon niet meer eten. Dat is nu ook niet de bedoeling. Mijn eigen bedenking is dat een snellere transitie naar een meer rechtvaardig Vlaanderen (en de wereld) zonder verspilling kan gebeuren als beleidsmakers zich op de structurele limieten (in politiek, juridisch enz.) concentreren in plaats van te hameren op (nog meer) duurzame keuzes die individuen zouden moeten maken."

Slechts het begin...

In het volgend half jaar gaan de jongeren zelf aan de slag, waarbij ze meer over circulaire economie zullen leren, maar ook zullen ondervinden wat hen ligt. Wendy gaat van deze groep drie geselecteerde jongeren opvolgen om de barrières en opportuniteiten voor jongeren in kaart te brengen.

"We kunnen dus nog niet te veel resultaten en bevindingen delen, maar je kan ons altijd volgen via onze website van C-Power - waar je ook gratis de informatie over het circulaire ganzenbord kan downloaden."

Ben jij verbonden met een circulair economisch project in Leuven, Mechelen of Brussel en zie je het zitten om één of meerdere van onze jongeren tien dagen te betrekken in een project? Of ken jij jongeren tussen 18-25 jaar die graag zouden deelnemen aan het project? Of ken je of ben je verbonden aan een jeugdorganisatie, vooral in Leuven, Mechelen en Brussel, die een samenwerking zien zitten? Contacteer zeker Lore Termont, projectcoördinator van C-Power, via lore@samenlevingsdienst.be of +32 478 59 95 06.